Ịtụle ọrụ bụ ihe a maara nke ọma na agụmakwụkwọ ahụike, a na-ejikọkwa ya na ọtụtụ ihe bara uru maka ụmụ akwụkwọ ahụike, dịka ịkwalite mmepe nke njirimara ọkachamara na mmetụta nke ịbụ onye otu. Agbanyeghị, maka ụmụ akwụkwọ ndị a na-anaghị anọchite anya ha nke ọma na ọgwụ site na agbụrụ na agbụrụ (URiM), njirimara na ndị nlereanya ahụike nwere ike ọ gaghị apụta ìhè n'onwe ha n'ihi na ha enweghị njikọ agbụrụ dị iche iche dịka ntọala maka ntụnyere mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ọmụmụ ihe a bu n'obi ịmụtakwu gbasara ndị nlereanya URIM nwere na ụlọ akwụkwọ ahụike na uru agbakwunyere nke ndị nlereanya nnọchiteanya.
N'ọmụmụ ihe a dị mma, anyị jiri ụzọ echiche mee nnyocha banyere ahụmịhe ndị gụsịrị akwụkwọ na URiM nwere na ndị nlereanya n'ụlọ akwụkwọ ahụike. Anyị mere ajụjụ ọnụ nke nwere usoro nhazi ya na ụmụ akwụkwọ iri na-agụsị akwụkwọ na URiM iji mụta banyere echiche ha banyere ndị nlereanya, ndị bụ ndị nlereanya nke ha n'oge ụlọ akwụkwọ ahụike, na ihe mere ha ji were ndị a dị ka ndị nlereanya. Echiche ndị nwere mmetụta chọpụtara ndepụta nke isiokwu, ajụjụ ọnụ, na koodu mwepụ maka agba mbụ nke koodu.
E nyere ndị sonyere oge iche echiche banyere ihe onye nlereanya bụ na onye onye nlereanya ha bụ. Ọnụnọ nke ndị nlereanya abụghị ihe doro anya dịka ha na-echeghị banyere ya mbụ, ndị sonyere yikwara ka ha na-enwe obi abụọ ma na-eme ihere mgbe ha na-atụle ndị nlereanya nnọchiteanya. N'ikpeazụ, ndị sonyere niile họọrọ ọtụtụ mmadụ kama naanị otu onye dị ka ndị nlereanya. Ndị nlereanya a na-arụ ọrụ dị iche: ndị nlereanya sitere na mpụga ụlọ akwụkwọ ahụike, dịka ndị nne na nna, ndị na-akpali ha ịrụsi ọrụ ike. E nwere obere ndị nlereanya ahụike ndị na-eje ozi dị ka ndị nlereanya nke omume ọkachamara. Enweghị nnọchite anya n'etiti ndị otu abụghị enweghị ndị nlereanya.
Nnyocha a na-enye anyị ụzọ atọ isi chegharịa echiche banyere ndị nlereanya n'agụmakwụkwọ ahụike. Nke mbụ, ọ dabere na omenala: inwe ndị nlereanya abụghị ihe doro anya dịka ọ dị n'akwụkwọ ndị dị ugbu a gbasara ndị nlereanya, nke dabere na nnyocha emere na United States. Nke abụọ, dị ka usoro nghọta: ndị sonyere na-eme ihe nṅomi nhọrọ, nke ha enweghị ihe nlereanya ahụike nkịtị, kama ha lere ihe nlereanya ahụ anya dị ka ihe ngosi nke ihe sitere na mmadụ dị iche iche. Nke atọ, ndị nlereanya nwere ọ bụghị naanị omume kamakwa uru ihe nnọchianya, nke ikpeazụ dị mkpa karịsịa maka ụmụ akwụkwọ URIM ebe ọ na-adabere karịa na ntụnyere mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
Ụmụ akwụkwọ nke ụlọ akwụkwọ ahụike Dutch na-aghọwanye ndị dị iche iche n'agbụrụ [1, 2], mana ụmụ akwụkwọ sitere na otu ndị a na-anaghị anọchite anya ha n'ọgwụ (URiM) na-enweta akara mmụta dị ala karịa ọtụtụ agbụrụ [1, 3, 4]. Na mgbakwunye, ụmụ akwụkwọ URiM anaghị enwe ike ịga n'ihu na ọgwụ (ihe a na-akpọ "pipe ọgwụ na-agbapụta mmiri" [5, 6]) ha na-enwekwa obi abụọ na ịnọpụ iche [1, 3]. Ụdị ndị a abụghị naanị na Netherlands: akwụkwọ akụkọ na-akọ na ụmụ akwụkwọ URIM na-eche nsogbu ndị yiri ya ihu n'akụkụ ndị ọzọ nke Europe [7, 8], Australia na USA [9, 10, 11, 12, 13, 14].
Akwụkwọ agụmakwụkwọ nọọsụ na-atụ aro ọtụtụ ihe ndị a ga-eme iji kwado ụmụ akwụkwọ URIM, otu n'ime ha bụ "ihe nlereanya ndị pere mpe a na-ahụ anya" [15]. Maka ụmụ akwụkwọ ahụike n'ozuzu, ikpughe ndị nlereanya na-ejikọta ya na mmepe nke njirimara ọrụ ha [16, 17], mmetụta nke ịbụ onye agụmakwụkwọ [18, 19], nghọta n'ime usoro ọmụmụ zoro ezo [20], na nhọrọ nke ụzọ ọgwụgwọ. maka obibi [21, 22, 23, 24]. N'etiti ụmụ akwụkwọ URIM karịsịa, a na-akpọkarị enweghị ndị nlereanya dị ka nsogbu ma ọ bụ ihe mgbochi maka ịga nke ọma agụmakwụkwọ [15, 23, 25, 26].
N'ihi ihe ịma aka ndị ụmụ akwụkwọ URIM na-eche ihu na uru nke ndị nlereanya nwere ike ịba n'imeri (ụfọdụ n'ime) ihe ịma aka ndị a, ọmụmụ ihe a bu n'obi inweta nghọta n'ahụmịhe nke ụmụ akwụkwọ URIM na echiche ha gbasara ndị nlereanya n'ụlọ akwụkwọ ahụike. N'ime usoro a, anyị na-achọ ịmụtakwu gbasara ndị nlereanya nke ụmụ akwụkwọ URIM na uru agbakwunyere nke ndị nlereanya nnọchite anya.
A na-ewere ihe nlereanya ọrụ dị ka atụmatụ mmụta dị mkpa na agụmakwụkwọ ahụike [27, 28, 29]. Ndị nlereanya ọrụ bụ otu n'ime ihe ndị kachasị ike "na-emetụta [...] njirimara ọkachamara nke ndị dọkịta" na, ya mere, "ihe ndabere nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya" [16]. Ha na-enye "isi iyi nke mmụta, mkpali, mkpebi onwe onye na nduzi ọrụ" [30] ma na-eme ka inweta ihe ọmụma dị mkpụmkpụ na "mgbanwe site na mpụta gaa na etiti obodo" nke ụmụ akwụkwọ na ndị bi na ya chọrọ isonye [16]. Ọ bụrụ na ụmụ akwụkwọ ahụike nke agbụrụ na agbụrụ anaghị enwe ike ịchọta ndị nlereanya na ụlọ akwụkwọ ahụike, nke a nwere ike igbochi mmepe njirimara ọrụ ha.
Ọtụtụ nnyocha e mere gbasara ndị nlereanya ahụike enyochaala àgwà nke ndị nkuzi ahụike dị mma, nke pụtara na ka dọkịta na-enyocha igbe ndị ahụ, otú ahụ ka o yikarịrị ka ọ ga-eje ozi dị ka onye nlereanya maka ụmụ akwụkwọ ahụike [31, 32, 33, 34]. Nsonaazụ ya abụrụla ihe ọmụma na-akọwa nke ọma gbasara ndị nkuzi ahụike dị ka ndị nlereanya omume nke nkà enwetara site na nleba anya, na-ahapụ ohere maka ihe ọmụma gbasara otu ụmụ akwụkwọ ahụike si achọpụta ndị nlereanya ha na ihe kpatara ndị nlereanya ji dị mkpa.
Ndị ọkà mmụta agụmakwụkwọ ahụike na-aghọta nke ọma mkpa ọ dị ka ndị nlereanya n'ịzụlite ọkachamara nke ụmụ akwụkwọ ahụike. Inweta nghọta miri emi nke usoro ndị dị n'okpuru ndị nlereanya na-esiri ike site na enweghị nkwekọrịta na nkọwa na ojiji na-adịghị agbanwe agbanwe nke atụmatụ ọmụmụ [35, 36], mgbanwe nsonaazụ, ụzọ, na ọnọdụ [31, 37, 38]. Agbanyeghị, a na-anabatakarị na ihe abụọ bụ isi echiche maka ịghọta usoro nke nlereanya bụ mmụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya na njirimara ọrụ [30]. Nke mbụ, mmụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya, dabere na echiche Bandura nke ndị mmadụ na-amụta site na nleba anya na nlereanya [36]. Nke abụọ, njirimara ọrụ, na-ezo aka na "mmasị mmadụ nwere n'ebe ndị ha na ha na-ahụ ihe yiri onwe ha" [30].
N'ihe gbasara mmepe ọrụ, e nweela ọganihu dị ukwuu n'ịkọwa usoro nke ihe nlereanya. Donald Gibson mere ka ndị nlereanya mara ihe site na okwu ndị metụtara ya ma na-agbanwe agbanwe dịka "ihe nlereanya omume" na "onye ndụmọdụ," na-ekenye ihe mgbaru ọsọ mmepe dị iche iche nye ndị nlereanya omume na ndị ndụmọdụ [30]. A na-elekwasị anya na nlele na mmụta, a na-amata ndị ndụmọdụ site na itinye aka na mmekọrịta, ndị nlereanya na-akpalikwa site na njirimara na ntụnyere mmekọrịta mmadụ na ibe ya. N'isiokwu a, anyị ahọrọla iji (ma zụlite) nkọwa Gibson nke ihe nlereanya: "usoro nghọta dabere na njirimara nke ndị mmadụ na-arụ ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke mmadụ kwenyere na ọ dị ka ya n'ụzọ ụfọdụ, na olileanya ịbawanye myirịta a na-ahụ site na ịme ihe nlereanya àgwà ndị a" [30]. Nkọwa a na-egosipụta mkpa nke njirimara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na myirịta a na-ahụ anya, ihe mgbochi abụọ nwere ike ime maka ụmụ akwụkwọ URIM n'ịchọta ndị nlereanya.
Ụmụ akwụkwọ URiM nwere ike inwe nsogbu site na nkọwa: n'ihi na ha so n'òtù pere mpe, ha nwere obere "ndị dị ka ha" karịa ụmụ akwụkwọ pere mpe, yabụ ha nwere ike inwe obere ndị nwere ike ịbụ ndị nlereanya. N'ihi ya, "ndị ntorobịa pere mpe nwere ike inwe ndị nlereanya na-adịghị mkpa maka ebumnuche ọrụ ha" [39]. Ọtụtụ ọmụmụ na-atụ aro na myirịta mmadụ (njikọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, dị ka agbụrụ) nwere ike ịdị mkpa karịa maka ụmụ akwụkwọ URIM karịa maka ọtụtụ ụmụ akwụkwọ. Uru agbakwunyere nke ndị nlereanya nnọchi anya na-apụta ìhè mbụ mgbe ụmụ akwụkwọ URIM tụlere itinye akwụkwọ maka ụlọ akwụkwọ ahụike: ntụnyere mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndị nlereanya nnọchi anya na-eme ka ha kwenye na "ndị nọ na gburugburu ha" nwere ike ịga nke ọma [40]. N'ozuzu, ụmụ akwụkwọ pere mpe nwere opekata mpe otu onye nlereanya nnọchi anya na-egosipụta "arụmọrụ agụmakwụkwọ dị elu nke ukwuu" karịa ụmụ akwụkwọ na-enweghị ndị nlereanya ma ọ bụ naanị ndị nlereanya na-abụghị otu [41]. Ọ bụ ezie na ọtụtụ ụmụ akwụkwọ na sayensị, teknụzụ, injinia, na mgbakọ na mwepụ na-akpali site na ndị nlereanya pere mpe na ọtụtụ, ụmụ akwụkwọ pere mpe nọ n'ihe ize ndụ nke ịbụ ndị nlereanya pere mpe na-ebelata [42]. Enweghị myirịta dị n'etiti ụmụ akwụkwọ pere mpe na ndị na-abụghị ndị otu pụtara na ha enweghị ike "inye ndị ntorobịa ozi kpọmkwem gbasara ikike ha dịka ndị otu otu mmekọrịta ọha na eze" [41].
Ajụjụ nyocha maka ọmụmụ ihe a bụ: Olee ndị bụ ndị nlereanya nye ndị gụsịrị akwụkwọ na URiM n'oge ụlọ akwụkwọ ahụike? Anyị ga-ekewa nsogbu a n'ime obere ọrụ ndị a:
Anyị kpebiri ime nnyocha dị mma iji mee ka ebumnuche nnyocha anyị dịkwuo mfe, nke bụ ịmụtakwu gbasara ndị gụsịrị akwụkwọ na URiM na ihe kpatara ndị a ji bụrụ ndị nlereanya. Ụzọ nduzi echiche anyị [43] na-ebu ụzọ kọwaa echiche ndị na-eme ka mmetụta dịkwuo elu site n'ime ka ihe ọmụma na usoro echiche a na-ahụ anya nke na-emetụta echiche ndị nchọpụta [44]. Mgbe Dorevaard [45] gasịrị, echiche nke mmetụta uche kpebiri ndepụta isiokwu, ajụjụ maka ajụjụ ọnụ ndị a haziri ahazi na n'ikpeazụ dị ka koodu mwepụ na ọkwa mbụ nke koodu. N'adịghị ka nyocha mwepụ Dorevaard nke ọma, anyị banyere na usoro nyocha ugboro ugboro, na-emeju koodu mwepụ na koodu data inductive (lee Foto 1. Usoro maka ọmụmụ ihe dabere na echiche).
E mere nnyocha a n'etiti ndị gụsịrị akwụkwọ na URaM na Mahadum Medical Center Utrecht (UMC Utrecht) dị na Netherlands. Ụlọ Ọrụ Ahụike Mahadum Utrecht na-eme atụmatụ na ugbu a ihe na-erughị pasent 20 nke ụmụ akwụkwọ ahụike bụ ndị si mba ọzọ na-abụghị ndị si mba ọdịda anyanwụ bịa.
Anyị na-akọwa ndị gụsịrị akwụkwọ na URiM dị ka ndị gụsịrị akwụkwọ site na agbụrụ ukwu ndị a na-anaghị anọchite anya ha nke ọma na Netherlands. N'agbanyeghị na ha ghọtara agbụrụ dị iche iche ha si dị, "enweghị nnọchi anya agbụrụ n'ụlọ akwụkwọ ahụike" ka bụ isi okwu a na-ahụkarị.
Anyị gbara ndị gụsịrị akwụkwọ ajụjụ ọnụ kama ịgba ụmụ akwụkwọ ajụjụ ọnụ n'ihi na ndị gụsịrị akwụkwọ nwere ike inye echiche azụ azụ nke na-enye ha ohere ịtụgharị uche na ahụmịhe ha n'oge ụlọ akwụkwọ ahụike, nakwa n'ihi na ha anọghịzi na ọzụzụ, ha nwere ike ikwu okwu n'enweghị nsogbu. Anyị chọkwara izere itinye nnukwu ọchịchọ n'aka ụmụ akwụkwọ URIM na mahadum anyị n'ihe gbasara isonye na nyocha gbasara ụmụ akwụkwọ URIM. Ahụmịhe akụziworo anyị na mkparịta ụka na ụmụ akwụkwọ URIM nwere ike ịdị oke mkpa. Ya mere, anyị tinyere ajụjụ ọnụ nchekwa na nzuzo n'otu n'otu n'ọnọdụ ebe ndị sonyere nwere ike ikwu okwu n'enweghị nsogbu n'ịtụgharị data site na ụzọ ndị ọzọ dị ka otu ndị a na-elekwasị anya.
Ndị sonyere n'ọmụmụ ihe a bụ ndị nwoke na ndị nwanyị sitere n'agbụrụ ndị a na-anaghị anọchite anya ha n'oge gara aga na Netherlands. N'oge a na-agba ajụjụ ọnụ ahụ, ndị niile sonyere agụchaala akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ ahụike n'etiti afọ 1 na 15 gara aga ma ugbu a ha bụ ndị bi ebe ahụ ma ọ bụ ndị ọkachamara n'ihe gbasara ahụike.
Site n'iji ihe nlele snowball eme ihe, onye edemede mbụ kpọtụụrụ ndị gụsịrị akwụkwọ na URaM iri na ise bụ ndị na-arụkọbeghị ọrụ na UMC Utrecht site na email, iri n'ime ha kwetara ka a gbaa ha ajụjụ ọnụ. Ịchọta ndị gụsịrị akwụkwọ site na obere obodo dị njikere isonye na ọmụmụ ihe a siri ike. Ndị gụsịrị akwụkwọ ise kwuru na ha achọghị ka a gbaa ha ajụjụ ọnụ dị ka ndị pere mpe. Onye edemede mbụ mere ajụjụ ọnụ nkeonwe na UMC Utrecht ma ọ bụ n'ebe ọrụ ndị gụsịrị akwụkwọ. Ndepụta isiokwu (lee Foto 1: Nhazi Nnyocha Echiche) haziri ajụjụ ọnụ ahụ, na-ahapụ ohere maka ndị sonyere ịmepụta isiokwu ọhụrụ ma jụọ ajụjụ. Ajụjụ ọnụ were ihe dị ka nkeji iri isii.
Anyị jụrụ ndị sonyere gbasara ndị nlereanya ha na mbido ajụjụ ọnụ mbụ ahụ, anyị wee hụ na ọnụnọ na mkparịta ụka nke ndị nlereanya nnọchite anya abụghị ihe doro anya ma dịkwa mfe nghọta karịa ka anyị tụrụ anya ya. Iji wulite mmekọrịta ("akụkụ dị mkpa nke ajụjụ ọnụ" nke gụnyere "ntụkwasị obi na nkwanye ùgwù maka onye a gbara ajụjụ ọnụ na ozi ha na-ekerịta") [46], anyị tinyere isiokwu nke "nkọwa onwe onye" na mmalite ajụjụ ọnụ ahụ. Nke a ga-enye ohere maka mkparịta ụka ụfọdụ ma mepụta ikuku dị jụụ n'etiti onye na-agba ajụjụ ọnụ na onye nke ọzọ tupu anyị agaa n'isiokwu ndị dị mkpa karị.
Mgbe anyị gbasịrị ajụjụ ọnụ iri, anyị mechara nchịkọta data. Ọdịdị nchọpụta nke ọmụmụ ihe a na-eme ka o sie ike ịchọpụta kpọmkwem ebe data juru. Agbanyeghị, n'ihi ụfọdụ n'ime isiokwu ndị a, azịza ugboro ugboro pụtara ìhè nye ndị edemede na-agba ajụjụ ọnụ na mbido. Mgbe anyị kparịtachara ajụjụ ọnụ asatọ mbụ na ndị edemede nke atọ na nke anọ, e kpebiri ime ajụjụ ọnụ abụọ ọzọ, mana nke a enyeghị echiche ọhụrụ ọ bụla. Anyị jiri ndekọ ọdịyo dekọọ ajụjụ ọnụ ahụ n'ụzọ doro anya—e weghachighị ndekọ ndị ahụ nye ndị sonyere.
E nyere ndị sonyere aha koodu (R1 ruo R10) iji mee ka data ahụ bụrụ aha ọjọọ. A na-enyocha akwụkwọ edemede n'agba atọ:
Nke mbụ, anyị haziri data ahụ site na isiokwu ajụjụ ọnụ, nke dị mfe n'ihi na mmetụta uche, isiokwu ajụjụ ọnụ, na ajụjụ ajụjụ ọnụ bụ otu. Nke a mere ka e nwee ngalaba asatọ nwere okwu onye ọ bụla sonyere na ya kwuru gbasara isiokwu ahụ.
Anyị wee jiri koodu mwepụta dee data ahụ. E kenyere data ndị na-adabaghị na koodu mwepụta ahụ na koodu mwepụta ahụ ma dee ha dị ka isiokwu ndị a chọpụtara na usoro mmegharịta [47] ebe onye edemede mbụ tụlere ọganihu kwa izu na ndị edemede nke atọ na nke anọ n'ime ọnwa ole na ole. N'oge nzukọ ndị a, ndị edemede ahụ tụlere ihe ndị e dere n'ọhịa na ikpe nke koodu mwepụta na-edoghị anya, ma tụleekwa okwu nke ịhọrọ koodu mwepụta. N'ihi ya, isiokwu atọ pụtara: ndụ ụmụ akwụkwọ na ịkwaga ebe obibi, njirimara omenala abụọ, na enweghị ụdị agbụrụ dị iche iche na ụlọ akwụkwọ ahụike.
N'ikpeazụ, anyị chịkọtara ngalaba ndị e dere koodu, tinye okwu ndị e kwuru, ma hazie ha n'usoro isiokwu. Nsonaazụ ya bụ nyocha zuru ezu nke nyere anyị ohere ịchọta ụkpụrụ iji zaa ajụjụ ndị dị n'okpuru: Kedu ka ndị sonyere si amata ndị nlereanya, ndị bụ ndị nlereanya ha n'ụlọ akwụkwọ ahụike, na gịnị mere ndị a ji bụrụ ndị nlereanya ha? Ndị sonyere enyeghị nzaghachi na nsonaazụ nyocha ahụ.
Anyị gbara mmadụ iri gụsịrị akwụkwọ na URaM ajụjụ ọnụ site n'ụlọ akwụkwọ ahụike dị na Netherlands iji mụtakwuo maka ndị nlereanya ha n'oge ụlọ akwụkwọ ahụike. A kewara nsonaazụ nke nyocha anyị n'ime isiokwu atọ (nkọwa onye nlereanya, ndị nlereanya ama ama, na ikike onye nlereanya).
Ihe atọ kachasị dị mkpa n'ịkọwa onye nlereanya bụ: ntụnyere mmadụ na ibe ya (usoro ịchọta myirịta dị n'etiti mmadụ na onye nlereanya ya), mmasị (nsọpụrụ mmadụ), na nṅomi (ọchịchọ iṅomi ma ọ bụ nweta àgwà ụfọdụ). ma ọ bụ nkà)). N'okpuru ebe a bụ okwu nwere ihe ndị na-egosi mmasị na nṅomi.
Nke abụọ, anyị chọpụtara na ndị niile sonyere kọwara akụkụ nke ihe nlereanya mmadụ na nke na-agbanwe agbanwe. Akụkụ ndị a na-akọwa na ndị mmadụ enweghị otu ihe nlereanya a kapịrị ọnụ, mana ndị dị iche iche nwere ihe nlereanya dị iche iche n'oge dị iche iche. N'okpuru ebe a bụ okwu sitere n'aka otu n'ime ndị sonyere na-akọwa otu ihe nlereanya mmadụ si agbanwe ka mmadụ na-etolite.
Ọ dịghị otu onye gụsịrị akwụkwọ nwere ike icheta onye nlereanya ozugbo. Mgbe anyị na-enyocha azịza nye ajụjụ bụ "Ònye bụ ndị nlereanya gị?", anyị hụrụ ihe atọ mere ha ji nwee nsogbu ịkpọ aha ndị nlereanya. Ihe mbụ mere ọtụtụ n'ime ha ji kwuo bụ na ha echeghị echiche banyere ndị nlereanya ha.
Ihe nke abụọ mere ndị sonyere ji chee bụ na okwu ahụ bụ "onye nlereanya" adabaghị n'otú ndị ọzọ si ele ha anya. Ọtụtụ ndị gụsịrị akwụkwọ kọwara na aha "onye nlereanya" sara mbara nke ukwuu ma ọ naghị emetụta onye ọ bụla n'ihi na ọ dịghị onye zuru oke.
"Echere m na ọ bụ onye America nke ukwuu, ọ dị ka, 'Nke a bụ ihe m chọrọ ịbụ. Achọrọ m ịbụ Bill Gates, achọrọ m ịbụ Steve Jobs. [...] Ya mere, n'eziokwu, enweghị m onye nlereanya nke nwere mpako dị ka ya" [R3].
"Echetara m na n'oge ọrụ m, e nwere ọtụtụ mmadụ m chọrọ ịdị ka ha, mana ọ bụghị otú a ka ọ dị: ha bụ ndị nlereanya" [R7].
Ihe nke atọ bụ na ndị sonyere kọwara ihe nlereanya dịka usoro amaghị ihe kama ịhọrọ ihe ha maara ma ọ bụ ihe ha maara nke ọma nke ha nwere ike ịtụgharị uche na ya ngwa ngwa.
"Echere m na ọ bụ ihe ị na-emeso n'amaghị ama. Ọ dịghị ka, "Nke a bụ ihe nlereanya m, nke a bụkwa ihe m chọrọ ịbụ," mana echere m na n'amaghị ama, ndị ọzọ na-eme nke ọma na-emetụta gị. Mmetụta". [R3].
Ndị sonyere nwere ike ịkparịta ụka gbasara ndị nlereanya ọjọọ karịa ịtụle ndị nlereanya dị mma na ịkọrọ ndị dọkịta ihe atụ nke ha na-agaghị achọ ịbụ.
Mgbe ha nwesịrị obere oge na mbụ, ndị gụsịrị akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ ahụike kpọrọ aha ọtụtụ mmadụ nwere ike ịbụ ndị nlereanya n'ụlọ akwụkwọ ahụike. Anyị kewara ha n'ime ụdị asaa, dịka egosiri na Foto nke 2. Ndị gụsịrị akwụkwọ na URiM n'oge ụlọ akwụkwọ ahụike.
Ọtụtụ n'ime ndị a chọpụtara dịka ndị nlereanya bụ ndị sitere na ndụ nke ndị gụsịrị akwụkwọ. Iji mata ndị nlereanya ndị a na ndị nlereanya ụlọ akwụkwọ ahụike, anyị kewara ndị nlereanya n'ime ụdị abụọ: ndị nlereanya n'ime ụlọ akwụkwọ ahụike (ụmụ akwụkwọ, ndị nkuzi, na ndị ọkachamara nlekọta ahụike) na ndị nlereanya n'èzí ụlọ akwụkwọ ahụike (ndị ọha na eze, ndị maara, ezinụlọ na ndị ọrụ nlekọta ahụike). ndị nọ n'ọrụ ahụ). ndị nne na nna).
N'ọnọdụ niile, ndị nlereanya gụsịrị akwụkwọ na-adọrọ mmasị n'ihi na ha na-egosipụta ihe mgbaru ọsọ, ọchịchọ, ụkpụrụ na ụkpụrụ nke ndị gụsịrị akwụkwọ. Dịka ọmụmaatụ, otu nwa akwụkwọ ahụike nke tinyere nnukwu uru n'ịmepụta oge maka ndị ọrịa chọpụtara dọkịta dị ka onye nlereanya ya n'ihi na ọ hụrụ ka dọkịta na-ewepụta oge maka ndị ọrịa ya.
Nnyocha nke ndị gụsịrị akwụkwọ gosiri na ha enweghị onye nlereanya zuru oke. Kama nke ahụ, ha na-ejikọta ihe dị iche iche nke mmadụ dị iche iche iji mepụta ihe nlereanya pụrụ iche nke ha, dị ka echiche efu. Ụfọdụ ndị gụsịrị akwụkwọ na-egosi naanị nke a site n'ịkpọ mmadụ ole na ole dị ka ndị nlereanya, mana ụfọdụ n'ime ha na-akọwa ya nke ọma, dịka egosiri na okwu ndị dị n'okpuru.
"Echere m na na ngwụcha ụbọchị, ndị ị ga-eṅomi dị ka ụdị mmadụ dị iche iche ị zutere" [R8].
"Echere m na n'ọmụmụ ihe ọ bụla, n'ọrụ ọ bụla, ezutere m ndị kwadoro m, ị dị mma n'ihe ị na-eme, ị bụ ezigbo dọkịta ma ọ bụ na ị bụ ezigbo mmadụ, ma ọ bụghị ya, m ga-adị ka onye dị ka gị ma ọ bụ na ị dị mma nke ukwuu ma nagide ahụ ike nke na enweghị m ike ịkpọ aha otu onye." [R6].
"Ọ bụghị dị ka inwe onye nlereanya bụ isi nke nwere aha ị na-agaghị echefu echefu, ọ dị ka ị na-ahụ ọtụtụ ndị dọkịta ma guzobe ụdị onye nlereanya zuru oke maka onwe gị." [R3]
Ndị sonyere ghọtara mkpa ọ dị inwe myirịta dị n'etiti onwe ha na ndị ha na-eṅomi. N'okpuru ebe a bụ ihe atụ nke onye sonyere nke kwetara na ọkwa ụfọdụ nke myirịta bụ akụkụ dị mkpa nke ihe nlereanya.
Anyị hụrụ ọtụtụ ihe atụ nke myirịta ndị gara akwụkwọ hụrụ bara uru, dịka myirịta na okike, ahụmịhe ndụ, ụkpụrụ na ụkpụrụ, ebumnuche na ọchịchọ, na àgwà.
"Ị gaghị adị ka onye nlereanya gị n'anụ ahụ, mana ị kwesịrị inwe ụdị àgwà ahụ" [R2].
"Echere m na ọ dị mkpa ka unu bụrụ otu nwoke na nwanyị dịka unu bụ ndị nlereanya—ụmụ nwanyị na-emetụta m karịa ụmụ nwoke" [R10].
Ndị gụsịrị akwụkwọ n'onwe ha anaghị ewere agbụrụ nkịtị dị ka ụdị myirịta. Mgbe a jụrụ ha gbasara uru ndị ọzọ dị na inwe otu agbụrụ, ndị sonyere jụrụ ma na-agbanahụ. Ha na-emesi ike na njirimara na ntụnyere mmekọrịta mmadụ na ibe ya nwere ntọala dị mkpa karịa otu agbụrụ.
"Echere m na n'ọkwa uche na-enweghị isi, ọ ga-enyere gị aka ma ọ bụrụ na ị nwere onye nwere ụdị ndabere ahụ: 'Ị na-adọta mmasị dịka.' Ọ bụrụ na ị nwere otu ahụmịhe ahụ, ị nwere ihe jikọrọ onwe gị na ya, o yikarịrị ka ị ga-aka ibu ibu. Nabata okwu mmadụ ma ọ bụ nwee ịnụ ọkụ n'obi karịa. Mana echere m na ọ dịghị mkpa, ihe dị mkpa bụ ihe ịchọrọ imezu na ndụ" [C3].
Ụfọdụ ndị sonyere kọwara uru agbakwunyere nke inwe onye nlereanya nke otu agbụrụ ahụ dịka ha "igosi na o kwere omume" ma ọ bụ "inye obi ike":
"Ihe nwere ike ịdị iche ma a sị na ha bụ mba na-abụghị nke ọdịda anyanwụ ma e jiri ya tụnyere mba ndị ọdịda anyanwụ, n'ihi na ọ na-egosi na o kwere omume." [R10]
Oge ozi: Nọvemba-03-2023